Εκτυπώστε την Οδηγία

Αναμένεται ότι μέσα στο τρέχον έτος θα τεθεί σε εφαρμογή και στην Κύπρο (με νομοθεσία) η εφαρμογή της Οδηγίας 2003/41/ΕΚ Του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Και Του Συμβουλιου της 3ης Ιουνίου 2003 για τις δραστηριότητες και την εποπτεία των ιδρυµάτων που προσφέρουν υπηρεσίες επαγγελµατικών συνταξιοδοτικών παροχών. Η σφαιρική και τελική ανάλυση του τρόπου με τον οποίο μπορεί να επηρεάσει η οδηγία την λειτουργία του Ταμείου μπορεί να γίνει μόνο με την εξέταση των προνοιών της νομοθεσίας. Σε κάθε περίπτωση μπορεί να συνοψιστεί η επίδραση της στην λειτουργία του Ταμείου στα πιο κάτω βασικά

• Η εποπτεία θα ανατεθεί σε εξειδικευμένες κρατικές υπηρεσίες οι οποίες θα έχουν το ρόλο της διαρκούς παρακολούθησης των ενεργειών και τρόπου λειτουργίας του Ταμείου. Χαρακτηριστικό είναι το άρθρο 7 της Οδηγίας το οποίο αναφέρει ότι ‘οι κανόνες εποπτείας αποσκοπούν εξίσου να διασφαλίσουν ένα υψηλό επίπεδο ασφάλειας για τους μελλοντικούς συνταξιούχους, µέσω της επιβολής αυστηρών προτύπων εποπτείας, και να καταστήσουν εφικτή την αποτελεσµατική διαχείριση των συστηµάτων επαγγελµατικής συνταξιοδότησης.’
• Θεσμοθετείται το γεγονός ότι τα Ταμεία είναι και θα πρέπει να ενεργούν ως μακροπρόθεσμοι επενδύτες αφού γίνεται αναφορά στη παράγραφο 31 στο ότι ΄ Τα ιδρύµατα είναι εξαιρετικά μακροπρόθεσµοι επενδυτές. Η εξαγορά των στοιχείων του ενεργητικού που έχουν στην κατοχή τους μπορεί γενικά να έχει ως σκοπό µόνο την προσφορά συνταξιοδοτικών παροχών.’ Στην παράγραφο 33 αναφέρει ότι απαγορεύονται οι περιορισμοί σε κατηγορίες επενδύσεων οι οποίες δεν είναι ιδιαίτερα ρευστοποιήσιμες ‘Ως εξαιρετικά µακροπρόθεσµοι επενδυτές µε χαµηλό κίνδυνο ρευστότητας, τα ιδρύµατα επαγγελµατικών συνταξιοδοτικών παροχών είναι σε θέση να επενδύουν σε µη ρευστά στοιχεία ενεργητικού, όπως οι μετοχές, καθώς και στις αγορές επιχειρηµατικών κεφαλαίων εντός συνετών ορίων. Μπορούν, επίσης, να επωφελούνται των δυνατοτήτων διαφοροποίησης σε διεθνές επίπεδο. Για το λόγο αυτό, οι επενδύσεις σε μετοχές, αγορές επιχειρηµατικών κεφαλαίων και νοµίσµατα διαφορετικά από αυτά των στοιχείων του παθητικού τους δεν θα πρέπει να περιορίζονται, εκτός εάν συντρέχουν λόγοι εποπτείας’
• Καθορίζεται επίσης σαν στόχος το ότι πρέπει ανά πάσα στιγμή η κατανομή κεφαλαίων να γίνεται με γνώμονα τις υποχρεώσεις και τα ωφελήματα που θα πρέπει να λάβουν τα Μέλη και με βάση την αρχή της συνετής διαχείρισης διαθεσίμων. Η αρχή της συνετής διαχείρισης διαθεσίμων αποτελεί τον πιο σημαντικό πυλώνα της οδηγίας αλλά δεν καθορίζεται με ιδιαίτερη λεπτομέρεια τι σημαίνει αυτό.
• Απαιτεί τον νομικό διαχωρισμό μεταξύ χρηματοδοτούσων επιχειρήσεων και του Ταμείου (κάτι το οποίο εφαρμόζεται)
• Καθορίζει ως προϋποθέσεις για τη λειτουργία το ότι το Ταμείο:

- διοικείται πράγµατι από πρόσωπα έντιµα, τα οποία είτε διαθέτουν τα ίδια τα κατάλληλα επαγγελµατικά προσόντα και εµπειρία, είτε προσλαµβάνουν συµβούλους µε τα κατάλληλα επαγγελµατικά προσόντα και εµπειρία

- ότι εφαρµόζονται καταλλήλως θεσπισµένοι κανόνες σχετικά µε τη λειτουργία κάθε καθεστώτος συνταξιοδότησης το οποίο διαχειρίζεται το ίδρυµα και τα µέλη έχουν επαρκώς ενηµερωθεί για τους κανόνες αυτούς

- ότι όλα τα µέλη είναι επαρκώς πληροφορηµένα ως προς τους όρους του συνταξιοδοτικού καθεστώτος και ιδιαίτερα όσον αφορά i) τα δικαιώµατα και τις υποχρεώσεις των συµµετεχόντων στο συνταξιοδοτικό καθεστώς, ii) τους οικονοµικούς, τεχνικούς και άλλους κινδύνους που συνδέονται µε το συνταξιοδοτικό καθεστώς και iii) τη φύση και την κατανοµή αυτών των κινδύνων.

• Καθορίζει ως ανάγκη τον καταρτισμό ετήσιων λογαριασµών και ετήσιων εκθέσεων
• Απαιτεί όπως η δήλωση των αρχών επενδυτικής πολιτικής, κοινοποιείται στα µέλη και τους δικαιούχους
• Απαιτεί όπως κάθε µέλος λαµβάνει επίσης, κατόπιν αιτήµατος, αναλυτικές και ουσιαστικές πληροφορίες σχετικά µε:

- το επιδιωκόµενο επίπεδο συνταξιοδοτικών παροχών, εφόσον εφαρµόζεται

- το επίπεδο των παροχών σε περίπτωση τερµατισµού της απασχόλησης

- το φάσµα των επενδυτικών επιλογών, εάν υπάρχουν, και το υφιστάµενο χαρτοφυλάκιο επενδύσεων, όταν το µέλος επωµίζεται τον επενδυτικό κίνδυνο, καθώς και ενηµέρωση για τον κίνδυνο και τις δαπάνες που συνδέονται µε τις επενδύσεις

- τις λεπτοµέρειες µεταφοράς των ασφαλιστικών δικαιωµάτων σε άλλο ίδρυµα επαγγελµατικής συνταξιοδότησης σε περίπτωση λήξεως της σχέσεως εργασίας.

• Απαιτεί την κατάρτιση, και επανεξετάζει τουλάχιστον ανά τριετία, γραπτή δήλωση των αρχών επενδυτικής πολιτικής. Η δήλωση αναθεωρείται αµέσως μετά από οιαδήποτε σηµαντική αλλαγή της επενδυτικής πολιτικής. Τα κράτη µέλη μεριµνούν ώστε η δήλωση να περιέχει, τουλάχιστον, θέµατα όπως οι μέθοδοι µέτρησης του επενδυτικού κινδύνου, οι εφαρµοζόµενες τεχνικές διαχείρισης του κινδύνου και η στρατηγική κατανοµή των στοιχείων του ενεργητικού όσον αφορά τη φύση και τη διάρκεια των συνταξιοδοτικών υποχρεώσεων.
• Απαιτεί όπως οι επενδύσεις γίνουν με βάση τον «κανόνα της συνετής διαχείρισης» και με τους πιό κάτω κανόνες

- τα στοιχεία του ενεργητικού επενδύονται µε γνώµονα την καλύτερη δυνατή εξυπηρέτηση των συµφερόντων των µελών και των δικαιούχων. Σε περίπτωση πιθανής σύγκρουσης συµφερόντων, το ίδρυµα ή ο φορέας που χειρίζεται το χαρτοφυλάκιό του εξασφαλίζει ότι η επένδυση γίνεται αποκλειστικά προς το συµφέρον των µελών και των δικαιούχων

- τα στοιχεία του ενεργητικού επενδύονται κατά τρόπο που να εγγυάται την ασφάλεια, ποιότητα, ρευστότητα και κερδοφορία του χαρτοφυλακίου στο σύνολό του.

- το ενεργητικό επενδύεται πρωτίστως σε οργανωµένες αγορές. ο τµήµα που επενδύεται σε στοιχεία µη εισηγµένα προς διαπραγµάτευση σε οργανωµένες χρηµατοοικονοµικές αγορές πρέπει οπωσδήποτε να παραµένει σε συνετά επίπεδα

- επένδυση σε παράγωγα µέσα είναι δυνατή όταν συµβάλλουν στη µείωση των επενδυτικών κινδύνων ή διευκολύνουν την αποτελεσµατική διαχείριση του χαρτοφυλακίου.

- τα στοιχεία του ενεργητικού είναι προσηκόντως διαφοροποιηµένα, ώστε να αποφεύγεται η υπέρµετρη εξάρτηση από κάποιο συγκεκριµένο επενδυτικό στοιχείο

- η επένδυση στη χρηµατοδοτούσα επιχείρηση δεν πρέπει να υπερβαίνει το 5 % του συνόλου του χαρτοφυλακίου

- απαγορεύει στο ίδρυµα να δανείζεται ή να ενεργεί ως εγγυητής υπέρ τρίτων εκτός µόνο για λόγους ρευστότητας και σε προσωρινή βάση

- να επενδύουν µέχρι 70 % του ενεργητικού που καλύπτει τα τεχνικά αποθεµατικά ή του συνολικού χαρτοφυλακίου σε µετοχές, διαπραγµατεύσιµα αξιόγραφα εξοµοιούµενα προς µετοχές και σε εταιρικά οµόλογα εισηγµένα προς διαπραγµάτευση σε οργανωµένες αγορές, καθώς και να αποφασίζουν για το µερίδιο των εν λόγω αξιογράφων στο επενδυτικό τους χαρτοφυλάκιο.

- να επενδύουν µέχρι 30 % του ενεργητικού σε νοµίσµατα διαφορετικά από εκείνα στα οποία είναι εκπεφρασµένες οι υποχρεώσεις τους

- να επενδύουν σε επιχειρηµατικά κεφάλαια.

Παράλληλα σημαντικό είναι για το Ταμείο να υιοθετήσει αυτεπάγγελτα τις πρόνοιες σωστής επενδυτικής πρακτικής όπως αυτές περιγράφονται CIPFA Pension Panel Principles for Investment Decision Making in the Local Government Pension Scheme in the United Kingdom (Guidance note issue No 5). Οι 10 αρχές που διέπουν την ορθή εφαρμογή επενδυτικής πολιτικής έχουν ως ακολούθως: